Пневмокониоз

Пневмоконжәнеоз

Пневмокониоз – созылмалы өкпе ауруларының саны, Өнеркәсіптік шаңның созылмалы ингаляциясына байланысты және өкпе тінінің dиффузdы фиброзы дамуымен сипатталатын. Пневмокониоздың курсы құрғақ жөтелмен бірге жүреді, прогрессивті диспния, кеуде ауыруы, деформирленген бронхиттің дамуы, тыныс жеткіліксіздігінің жоғарылауы. Пневмокониозды диагностикалау кезінде кәсіптік қауіптің болуы және түрі ескеріледі, физикалық деректер, спирометрия нәтижелері, рентгендік зерттеу, CBS және қан құрамындағы газ. Пневмокониозды емдеу зиянды қосылыстармен байланыста болуды болдырмайды, бронходилатиктерді және бөріткен заттарды қолдану, Кортикостероидтер, физиотерапия, оттегінің ингаляциясы, гипербарикалық оксигенизация.

Пневмокониоз

Пневмокониоз
Пневмонологиядағы пневмокониоз түрлі созылмалы кәсіптерді қамтиды­Өкпе аурулары, зиянды өндірістік шаңның деммен жұтуынан туындайтын және дәнекер тіннің айқын дамуына әкеледі – диффузды бастапқы фиброз. Кәсіптік аурулардың құрылымында пневмокониоз жетекші орындардың бірін алады. Пневмокониоз көбінесе көмірде жұмыс істейді, асбест, машина жасау, шыны және басқа салалар, 5-15 жылға немесе одан да көп зиянды өндірістік шаңға ұшыраған.

Пневмокониоздың себептері және жіктелуі

Факторлар, пневмокониоздың дамуын анықтайды, құрамы, бейорганикалық ингаляциялық шаңның жоғары концентрациясы және ұзақ әсер етуі (минералды заттар) немесе органикалық шыққан.

Шаңның химиялық құрамына байланысты өкпе ауруларының келесі топтары бөлінеді:

  • сиболсынкоз – пневмокониоз, шаңға ұшыраған кезде дамиды, құрамында кремний бар (SiO2);
  • силикаттар – пневмокониоздың тобы, силикаттардың фондық ингаляциясында дамиды — металдармен кремний қышқылының қосылыстары (асбестоз, Калиноз, талькоз, нефелин және т.б.);
  • металлоониоз – пневмокониоз, металл шаңның әсерінен туындаған (алюминий – алюминоз; барий – бариноз; бериллий – бериллийоз; темір – сидероз және т.б.);
  • карбокониоз – пневмокониоз, көміртекті шаңның деммен жұтуынан туындаған (антракоз, пневмокониоздың пайда болуы, графитоз);
  • пневмокониоз, Аралас шаңға ұшырау (сидеросикоз, антракосиликоз, пневмокониоз және электр дәнекерлеушілер);
  • пневмокониоз, органикалық шаңды ұзақ уақыт деммен жұтуды дамыту (зығыр, мақта, жүн, қант және т. д.). Пневмокониоздың бұл тобы жиі аллергиялық альвеолитке немесе бронх демікпесіне ұқсайды; алайда, барлық жағдайларда диффузды өкпе фиброзының дамуы байқалмайды. Сондықтан аурулар, органикалық шаңның әсерінен туындаған, тек пневмокониоз тобына шартты түрде сілтейді.
Сондай-ақ оқыңыз  Уытты гепатит

Әуе жолдарында шаңның ену тереңдігі және оны жоюдың қарқындылығы өлшемге байланысты (дисперсия) аэрозольдық бөлшектер. Ең белсенді фракциясы 1-2 микрон мөлшері бар жұқа бөлшектер. Олар терең еніп, көбінесе терминалдық бронхиолдардың қабырғаларында орналасады, тыныс алу жолдары және альвеолдар. Іріңді бөлшектер бронхтік мукоцитарлы аппаратпен сақталып, жойылады; кішкене фракциялар экзальді ауамен немесе лимфа арналары арқылы жойылады.

Пневмокониоздың патогенезі

Ингаляциялық ауаның жоғары ластануы, шырышты тиімділігінің болмауымен байланысты­лярлық тазарту альвеолдардағы аэрозольдық бөлшектердің енуін және орналасуын тудырады. Одан олар өздігінен өкпедегі интерстициальды тіндерге еніп немесе альвеолярлық макрофагтармен жұтуы мүмкін. Абсорбирленген бөлшектер көбінесе макрофагтарға цитотоксикалық әсер етеді, Липидтердің тотығу процесін тудырады. Лизохондрия және лизосомалық ферменттер, сонымен бірге, фибробласттардың пролиферациясын және өкпе тінінде коллагеннің қалыптасуын ынталандырады. Иммунопатологиялық механизмдердің қатысуы пневмокониоздың патогенезінде дәлелденді.

Пневмокониоздағы өкпе тінінде талшықты өзгерістер түкті киюі мүмкін, интерстициалды және түйіндік сипаты. Нодульдік фиброза шағын склеротикалық түйіндердің пайда болуымен сипатталады, құрғақ тіндердің шаң-салмалы макрофагтары мен байламдарын қамтитын. Талшықты түйіршіктер болмаса немесе олардың аз мөлшерде болмаса, пневмокониоздың интерстициальды нысаны диагноз қойылады, ол альвеолярлы қабаттың қалыңдығымен бірге жүреді, периваскулярлы және перибрончальді фиброз. Жеке түйіндердің біріктіруі үлкен түйіндерді тудыруы мүмкін, өкпе тінінің маңызды бөлігін иемденеді, бәріне дейін­ли.

Өкпенің талшықты процесі кішкентай фокалды немесе кең таралған эффеммамен бірге жүреді, кейде былғары сипатқа ие болады. Пневмокониоз кезіндегі өкпе тінінің өзгеруімен қатар бронхтың шырышты қабатындағы патологиялық процестер эндобронхит және бронхиолит түрінде дамиды.

Өз дамуында пневмокониоз қабыну-дистрофиялық және өнімді-склеротикалық өзгерістер кезеңінен өтеді. Көптеген пневмокониоз, ереже бойынша, радиологиялық тек екінші кезеңде анықталды.

Пневмокониоздың белгілері

Пневмокониоздың барысы баяу прогрессивті болуы мүмкін, қарқынды дамып келе жатыр, кешікпей, регрессия. Пневмокониоздың баяу прогрессивті нысаны өнеркәсіптік шаңмен басталғаннан бастап 10-15 жылдан кейін дамиды. Жылдам дамып келе жатқан пішіннің көріністері шаңмен байланыстың басталғаннан кейін 3-5 жылда көрінеді және келесі 2-3 жыл ішінде артады. Пневмокониоздың соңында, әдетте симптомдар шаң агенті тоқтағаннан кейін бірнеше жылдан кейін пайда болады. Пневмокониоздың регрессиялық нысаны деп аталады, егер шаңның әсер етуі тоқтатылғаннан кейін тыныс алу жолдарынан ішінара шаңнан бөлінсе, бұл өкпедегі радиологиялық өзгерістердің регрессімен бірге жүреді.

Сондай-ақ оқыңыз  Білмалы пемфиоид

Пневмокониоздың әр түрлі түрлері клиникалық белгілерге ұқсас. Алғашқы сатыларында тыныс жетіспеушілігіне шағымданады, қақырықты жөтел, кеудеге ауырсыну, субскапулярлық және интерперсопульді аймақ. Бастапқыда ауырсыну дұрыс емес, жөтелу және терең дем алу арқылы ауырлатады; кейінірек ауырсыну тұрақты болады, басым.

Пневмокониоздың дамуы әлсіздіктің артуымен бірге жүреді, субфебрильді жағдай, терлеу; салмақ жоғалту, бір ғана тыныс алудың пайда болуы, Еріннің цианозы, саусақтардың және саусақтардың соңғы фалангдарының деформациясы («барабан­таяқтар» и «көзілдіріктерді қарау»). Қиындықтар немесе созылмалы үдеріс кезінде тыныс жеткіліксіздігінің белгілері пайда болады, өкпе гипертониясы және өкпе жүрегі дамиды.

Пневмокониоздың көп бөлігі (антракоз, асбестоз және т.б.) созылмалы бронхитпен ауырады (беймәлім емес, обструктивті, астматикалық). Туберкулез көбінесе силикоздың дамуымен байланысты; силикотуберкулездің ықтимал дамуы, бұл өкпе тамырларының эрозиясымен ауырады, өкпе қан кету және бронх фистулы қалыптастыру.

Пневмокониоздың жиі асқынуы бронхоэктаз болып табылады, бронх демікпесі, эмфизема, спонтанды пневмоторакс, ревматоидты артрит, склеродерма және басқа коллагеноздар. Силикоз және асбестозбен альвеолярлық немесе бронхогендік өкпенің қатерлі ісігінің дамуы мүмкін, пирральді мезотелиома.

Пневмокониоздың диагностикасы

Пневмокониозды тану кезінде пациенттің кәсіптік бағытын және өнеркәсіптік шаңмен байланыста болу өте маңызды. Кәсіби тәуекел топтарының жаппай сараптамасы кезінде пневмокониоздың алғашқы диагнозының рөлі үлкен флорлық флуорографиямен жүзеге асырылады. Сол уақытта өкпелік суреттің тән күшейтілуі және деформациясы пайда болады, кішкентай фокалды көлеңкелердің болуы.

Тереңдетілген тексеру (өкпенің радиографиясы, компьютерлік томография, Өкпенің МРИ) пневмокониоздың табиғатын нақтылауға мүмкіндік береді (интерстициалды, түйіндік және түйіндік) және өзгерістер кезеңі. Пневмокониоздың дамуы кезінде зақым аймағы артады, көлеңке мөлшері мен саны, массивті фиброзды аймақтар анықталды, компенсаторлық эмфизема, Плевралды тығыздау және деформация. д. Өкпе тінінің әртүрлі бөліктеріндегі қан ағымы мен желдетуді бағалау аймақтық реопульмонография және өкпе сцинтографиясын қолдану арқылы жүзеге асырылады.

Тыныс алу функцияларын кешенді зерттеу (спирометрия, шыңның шығыны, plethysmography, пневмотахография, газды талдау) шектеулі және обструктивті бұзылулар арасындағы айырмашылықты қамтамасыз етеді. Пневмокониоздағы қақырықты микроскопиялық зерттеу оның шырышты немесе қабыну сипатын көрсетеді, шаң мен макрофагтардың қоспалары, шаң бөлшектерімен жүктеледі. Диагнозды диагноз қою қиын болған кезде, олар өкпе тінінің транбронси биопсиясы бар бронхоскопияға барады, өкпелік түбірдің лимфа түйіндерінің тесіктері.

Сондай-ақ оқыңыз  Фасьолиаз

Пневмокониозды емдеу

Егер пневмокониоздың кез-келген түрі табылса, зиянды этиологиялық фактормен байланыстың тоқтатылуы қажет. Пневмокониозды емдеудің мақсаты баяулату немесе алдын алу­аурудың прогрессиясы, симптомдар мен араласуларды түзету, асқынулардың алдын алу.

Пневмокониозда тамақтану маңызды, ол витаминдер мен ақуыздарға бай болуы керек. Ағзаның нақты емес реактивтілігін арттыру үшін түрлі адаптерлерді қабылдау ұсынылады (элютерококтың тұнбасы, Қытай шизбандра). Wellness және tempering емдеу кеңінен қолданылады: Жаттығу терапиясы, массаж, емдік душтар (Charcot’s douche, айналмалы душ). Несептік пневмокониоз үшін кальций мен новокаинмен ультрадыбыстық немесе электрофорез кеудеге тағайындалады, протеолитикалық ферменттер мен бронходилаторларды ингаляциялау, оттегі терапиясы (оттегінің ингаляциясы, гипербарикалық оксигенизация). Шахтер жалпы ультракүлгін сәулеленуді жүргізеді, бронх-өкпе ауруларын күшейту және қарсылық. Пневмокониоздың терапиялық және профилактикалық курстары жылына екі рет ауруханада немесе санаторийде ұсынылады.

Қабынуға қарсы және антипролиферативті мақсаттарға ие пневмокониоздың күрделі бағыты бар науқастар туберкулостатикалық қорғау кезінде 1-2 айға глюкокортикоидтарды тағайындауды талап етеді. Жүрек-өкпе қабынуы жетіспеушілігін дамыта отырып, бронходилататорларды қолдану, жүрек гликозидтері, диуретиктер, антикоагулянттар.

Пневмокониоздың болжамдары және алдын-алу

Пневмокониоздың болжамы оның формасы бойынша анықталады, кезең және асқынулар. Силикоздың ең қолайсыз жолы, бериллийоз, асбестоз, себебі олар тіпті зиянды шаңмен байланыста болғаннан кейін де дами алады.

Пневмокониоздың алдын алудың негізі — еңбек жағдайларын жақсарту жөніндегі шаралар жиынтығы, өндіріс қауіпсіздігінің талаптарын сақтау, технологиялық процестерді жетілдіру. Пневмокониоздың алдын алу үшін, жеке пайдалану (тозаңға қарсы респираторлар, көзілдірік, шаңға қарсы киім) және ұжымдық құралдар (жергілікті шығыс желдету, өнеркәсіптік үй-жайларды ауаны және ылғалдандыру).

Адамдар, зиянды өндірістік факторлармен байланыста, белгіленген тәртіппен алдын-ала және мерзімді медициналық тексеруден өткізіледі. Жұмысқа қабылдау, өнеркәсіптік шаңмен байланысқа байланысты, аллергиялық аурулармен ауыратын адамдарға қарсы, бронхопульмоникалық жүйенің созылмалы аурулары, мұрын сектумының қисаюы, созылмалы дерматоз, жүрек және тыныс алу жүйесінің туа біткен ауытқулары.